Door: E. van den Bosch 28-1-2010
Als duurzame vacaturesite streven wij ernaar om niet alleen eerlijk werk, maar ook eerlijke kansen voor iedereen te bieden. Nu is de praktijk altijd weerbarstiger dan de ideologie en zal ook jij wel het gevoel herkennen, dat die eerlijke kans niet bij iedere werkgever vanzelfsprekend lijkt. Hoewel wij in Nederland al jaren een discriminatiewet hebben - die ook duidelijke regels stelt aan werving- en selectieprocedures - lijkt dit soms niet terug te vinden in de tekst bij een vacature.
Een bekend voorbeeld is de standaard toevoeging (m/v) bij een vacaturetitel. Deze is eigenlijk totaal overbodig, omdat vanwege het gelijkheidsbeginsel zowel mannen als vrouwen op een vacature mogen reageren en bij gebleken geschiktheid een eerlijke en gelijke kans dienen te krijgen. Soms wordt de toevoeging ook bewust gebruikt, vooral als een werkgever liever een vrouw aan wil nemen. Dan is de toevoeging opeens (v/m). Beide toevoegingen zijn overbodig en eigenlijk ook niet gerechtvaardigd. Een ander voorbeeld is verhulde leeftijdsdiscriminatie. Zo komt de zin: "Wij zoeken iemand die ons jonge en dynamische team komt versterken" nog wel eens voor. Dat betekent eigenlijk dat je al vanaf 30 jaar niet meer hoeft te reageren. Andersom weet een starter dat het weinig nut heeft te solliciteren als er gevraagd wordt om "een ervaren kracht, die zijn sporen verdient heeft." Als een organisatie vraagt om erkenning van de grondslag van een bepaalde geloofsovertuiging, zul je als openlijk homoseksueel waarschijnlijk weinig kans maken. Arbeidsgehandicapten en allochtonen lopen al snel tegen een muur op om het simpele feit dat ze allochtoon of arbeidsgehandicapt zijn. Daarnaast zitten langdurig werkelozen vaak met het idee 'afgeschreven te zijn' en blijven hangen in een machteloos gevoel.
Maar is het dan allemaal kommer en kwel? Zijn al die werkgevers werkelijk zo bevooroordeeld? Hoewel ik daar vroeger zelf wel zo over dacht, heb ik toch mijn mening bij moeten stellen. Zo zijn er nou eenmaal bepaalde functies, waar alleen mensen uit een heel specifieke doelgroep voor geschikt zijn. Dat is echter een heel klein segment van de arbeidsmarkt. De grootse verandering voor mijzelf was zelfreflectie. Kijken naar je eigen houding en gedrag. Hoe stel je jezelf op naar anderen, hoe bevooroordeeld ben je zelf en wat doe je echt actief om iets aan je positie te veranderen? Dat is best een lastig en niet altijd vanzelfsprekend proces, maar enorm belangrijk om te beseffen dat je vooral jezelf moet aanzetten om te durven veranderen en visies of dromen realistisch bij te stellen. Dat betekent overigens niet dat je geen eigen visies of dromen meer kunt hebben natuurlijk.
Neem mijzelf nou bijvoorbeeld. Mijn situatie begin 2006 was: langdurig werkeloos, homo, leeftijd 40+ en een arbeidshandicap. Het ontbrak er nog net aan dat ik geen vrouw en allochtoon was, want dan had ik een vol scorebord voor alle discrimaniatiegronden. Ik kwam via de Sociale Werkvoorziening dat jaar op een wachtlijst voor een begeleid werktraject in een regulier bedrijf. Het was wel een wachtlijst van minimaal 2 jaar. Ik heb toen bewust gekozen om niet te wachten tot ik aan de beurt zou zijn en ben zelf actief op zoek gegaan naar werkgevers die mij een deels gesubsidieerde baan wilden aanbieden. Je snapt dat ik hierin geslaagd ben, want binnnen 1 jaar werd ik warm ontvangen bij Duurzame Vacaturebank. Hier heb ik geleerd dat er volop werkgevers zijn die duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen serieus nemen en waar mensen een eerlijke kans krijgen om naast kennis en ervaring ook hun persoonlijke kwaliteiten te tonen. Ik heb dan ook de volle overtuiging dat de arbeidsmarkt steeds meer open zal staan voor iedereen die wil worden aangesproken op zijn of haar persoonlijke kwaliteiten en niet op oneigenlijke gronden als afkomst, sekse, overtuiging, geaardheid, handicap of de duur van werkeloosheid.
Egbert van den Bosch
eindredacteur
